تاثیر رطوبت و تراکم در سوختگی افراد استفاده‌کننده از لباس اطفاء حریق ساختمانی

ورود به ساختمان درحال آتش‌سوزی، بدون لباس حفاظتی، می‌تواند منجر به سوختگی‌های جدی گردد. هیچ آتش‌نشانی نباید بدون لباس حفاظتی و تحت هیچ شرایطی برای ورود به ساختمان در حال سوختن تلاش نماید. سوختگی، عملکردی از زمان و حرارت می‌باشد؛ هر چه حرارت منبع گرما بالاتر و زمان رویارویی طولانی‌تر باشد، شدت سوختگی نیز بیشتر خواهد شد. سوختگی‌های درجه یک زمانی اتفاق می­افتد که دمای پوست به 48C°برسد. سوختگی درجه دو در 55C° و سوختگی درجه سه در بالاتر از 55C°اتفاق می­افتد. ازبین‌رفتن متوالی پوست در72C° روی می‌دهد. يك آتش‌سوزی ساده می‌تواند حرارت لازم برای تخریب شدید پوست را فراهم نماید. اگرچه لباس‌هاي اطفاءحریق، بوسیله آزمایشات(TPP) در دمای بالا تست می‌شوند، با این حال بیشتر صدمات سوختگی در دماهای خیلی پایین‌تر از دماهايي که در سطوح (TPP) ثبت شدند، بدون تماس مستقیم با شعله رخ می‌دهند. گرما می‌تواند در شرایط محیطی نسبتاً متوسط، در داخل لباس عملياتي جمع شود، این پدیده (انرژی ذخیره‌شده) می‌تواند منجر به صدمات سوختگی جدی و اغلب بدون هشدار شود كه با حضور رطوبت، تشديد نيز مي‌شود زیرا آب رسانای بسیار خوبی‌ست. آب حتی می‌تواند در دماهایی که لباس خشک خطرناک نیست، منجر به صدمه سوختگی حاصل از تماس شود. بنابراین لباس اطفاءحریق باید طوری طراحی شود که ضمن آنكه آب داخلي (تعريق آتش‌نشان) را به بيرون منتقل كند، از جذب آب نيز جلوگیری نمايد. در طراحی لباس آتش‌نشاني باید مقدار رطوبت تولیدشده بوسیله آتش‌نشان را در نظر گرفته شود. زیرا یک آتش‌نشان می‌تواند 8/1 ليتر در ساعت عرق مي‌كند.

علاوه بر لباس خیس، تراکم لباس نیز مقاومت آن را در مقابل نفوذ حرارت به داخل لباس كاهش مي‌دهد. چرا كه تراکم الياف، امکان رسانش دما را با جابجا کردن هوای بین و درون لایه­های لباس افزایش می‌دهد. سوختگی‌های تراکمی می‌تواند از طريق سيستم دستگاه تنفسي آتش‌نشان یا از زانوزدن وي روی سطوح داغ یا تماس با آن ناشی شود. لذا برخی تولیدکنندگان لباس‌هاي عملياتي، اِپل‌های خاصی را روی زانوها و ساير نقاطي كه تماس مستقيم با سطوح داغ دارند، نصب مي‌كنند تا امكان سوختگي‌هاي اينچنيني را بكاهند. باتوجه به آنكه استفاده از البسه عملياتي با الياف متراکم و خیس، بدترين پيامد را براي نيروي آتش‌نشاني ايجاد مي‌كنند، خزیدن روی زمین از میان آب یا سایر مایعات، ممکن است باعث بروز صدمات حرارتي شود كه این نوع صدمه را سوختگی‌های تراکم مرطوب می­نامند. آب موجود در روی لایه­های بیرونی لباس آتش‌نشان در محيط كاملاً خشك و داراي دماي بالا، می‌تواند امنیت وي را تهديد کند. زیرا تبخیر آب، گرما را از لباس بیرون می‌کشد و دمای پایین‌تری توسط آتش‌نشان احساس می‌شود. اگر گرمای موجود برای تبخیر تمام آب‌ها کافی باشد، اثر خنک‌سازی متوقف می‌شود و با این وضعیت، آتش‌نشان در ناحیۀ خطر، بیشتر پیشروی خواهد کرد و حتی موجب آسیب­پذیرتر شدن خود خواهد شد. زمانی که عمل خشک‌شدن رخ می‌دهد، دمای لباس حفاظتی ممکن است به سرعت افزایش یافته، باعث رشد دماي داخلی لباس و نهايتاً بروز سوختگی‌های جدی شود. جی آر لاسن، این سوختگی‌ها را در كتاب مهندسی آتش "سوختگی‌های لباس در حال خشک‌شدن" نامیده است.

سوختگی‌های بخار ممکن است زمانی رخ دهند که بخارات آب از سطوح و پوشش‌های داغ به سمت آتش‌نشانان متصاعد ‌شود. بخار، پوست بی‌حفاظ را مستقیماً خواهد سوزاند و از آنجایی که یک گاز است، از میان اجزای نفوذپذیر البسه حفاظتي (PPE) عبور مي‌كند. سوختگی‌هایScold Burns زمانی رخ می‌دهند که آتش‌نشانان با مایع داغی که از یک سقف، در حال جاری‌شدن یا چکه‌کردن است یا یک چاله آب یا مایع روان بر روی زمین یا یک لوله طغیان‌کرده دیگ بخار صنعتی تماس پیدا کنند. اين مایع نيز، پوست بی‌حفاظ را سوزانده و می‌تواند به لباس‌های حفاظتی نفوذ کند. همانطور که پیشتر بیان شد، تراکم لباس در این حالت نیز موجب وخيم‌تر شدن وضع شده و سوختگی‌های آتش‌نشان را تشديد می‌کند.

محیط حریق با در نظر گرفتن فشار گرمایی که آتش‌نشان‌ها با آن درگیرند، در سه ناحیه قابل تقسیم است. رابطۀ بین افزایش تابش گرمایی و افزایش دما در نمودار زیر نشان داده شده است. نواحی عادی، معمولی و اضطراری

اصطلاح عادی می‌تواند شرایطی را توصیف کند که یک یا دو آیتم در یک اتاقک در حال سوختن هستند. مثلاً هنگامی‌که یک صندلی یا تشک که تازه شروع به سوختن کرده است. دماي محیط بیشتر از یک روز گرم تابستانی نیست. در اين حالت دمای (TPP) لباس حفاظتی آتش‌نشان‌ها بسیار بیشتر از این بار گرمایی است.

اصطلاح معمولی طیفی از دماهایی است که حين اطفاء حریقِ جدی‌تری روي مي‌دهد. مانند: هنگام عمليات اطفايي در مجاورت یک اتاق كه در آن Flashover رخ داده است. اصولاً لباس حفاظتی تحت این شرایط، ایمنی آتش‌نشان را در مدت نه‌چندان طولانی فراهم می‌نماید.

اصطلاح اضطراری شدیدترین محدوده­ای از شرایط را توصیف می‌کند که آتش‌نشانان زمان حضور در اتاقکی با دماي فراتر از دماهای Flashover با آن مواجه می‌شوند. بار گرمایی محيط 2/0 cal/m2و یا بیشتر از آن است که در آزمایشات (TPP) البسه عملياتي تست می‌شود. اين دما می‌تواند در (PPE) آتش‌نشانان، صرف‌نظر از نوع و تراكم البسه حفاظتي وي، نفوذ كند.

در اين شرايط زمانی که آتش‌نشان درد را تجربه می‌کند، حاکی از شروع تخریب پوست است. آتش‌نشان باید باتوجه به نوع سوختگی که قرار است دچار آن شود، تصمیم‌گیری کند. در این لحظه ممکن است آتش‌نشان به‌راحتی هرگونه شکافی را بین لباس و پوست اصلاح کند تا مانع از سوختگی تراکمی یا فشار شود اما به محض اینکه درد احساس شد وي يك فرصت یک ثانیه‌ای دارد که در آن، اعمال او در رابطه با محیط گرمایی می‌تواند باعث رهایی یا سوختگی‌های جدی شود. از آنجایی که این شرایط از موقعیتی به موقعیت دیگر متغیر است، هیچ‌گاه هشدار واقعی نمی‌تواند پیش­بینی شود. اما برخی قواعد اصلی بکار برده می‌شوند که عبارتنداز : زمانی که درد احساس می‌شود، باید فرض شود که فرد از سوختگی درجه یک یا بیشتر رنج برده است. به محض اینکه درد احساس شد زمان، یک فاکتور حیاتی در کاهش شدت صدمه سوختگی می‌باشد. ماندن در محیط با دمای بالا، شدّت و منطقۀ سوختگی را افزایش می‌دهد. اگر آتش‌نشان قادر به خروج از این محیط باشد، گرمای موجود در لباس او تا زمانی‌که لباس‌ها درآورده شوند، محتمل بر این است که شدت سوختگی‌ها را افزایش دهد. یک سوختگی در شدت به ‌همان طولی که دمای پوست برابر یا بیشتر از 44C° باشد، افزایش خواهد یافت. زمانی که از جریان آب برای خاموش‌کردن آتش‌نشانی که لباسش در حال سوختن است یا برای خنک‌سازی صدمات سوختگی بکار برده شود، خطر تولید سوختگی‌های ناشی از بخار وجود دارد. مهم است که برای این نوع عمل ابتدا آتش‌نشان را از منطقه با دماي بالا خارج كرده و سپس از اسپري طولاني‌مدت آب برای سردکردن لباس حفاظتی و همچنین بافت پوست استفاده كرد. طي تحقيقات وسيع، بسياري از آتش‌نشانان خاطرنشان کرده‌اند که معمولاً هنگام عمليات شدت سوختگی‌هایشان را دست­کم می‌گیرند تا زمانی که لباس حفاظتی‌شان را در بیاورند. این بدان علت است که بافت‌های بدن انسان وقتی به 62C° برسد، کرخت و بی‌حس می‌شود و لذا به محض احساس‌کردن اولین درد بمنظور جلوگیری از صدمه، اقدام عاجل و سريع را برای کاهش تهدید انجام دهید.

منابع:

Tactical firefighting/p.grim wood-k.desmet

www.lionapparel.com

ایمنی در جانمایی تجهیزات

جانمایی واحد موضوع مهمی در ایمنی و اقتصاد طرح است. جانمایی می تواند از طریق جداکردن و کم کردن خطرات ، حداقل کردن لوله کشی های آسیب پذیر ، مستقل کردن حوادث ( یک حادثه منجر به ایجاد حوادث مشابه نشود ) ، حداقل کردن تماس ( با مواد سمی و اشتعال پذیر ) ، ساخت واحد به شیوه ایمن و اقتصادی ، عملکرد ایمن و اقتصادی ، نگهداری ایمن و اقتصادی ، طراحی ایمن اتاق کنترل ، تجهیزات کنترل اضطراری ، تجهیزات آتش نشانی ، دسترسی به امکانات برای حالات اضطراری و امنیت روی ایمنی یک واحد صنعتی مؤثر باشد. همچنین جانمایی اثر زیادی روی اقتصاد واحد دارد چون با زیاد شدن مساحت واحد اگر چه ایمنی واحد بیشتر می شود ولی از طرفی هزینه خرید زمین ، لوله کشی و عملیات واحد بیشتر می شود ، پس زمین باید به اندازه کافی در دسترس باشد ولی هیچ مساحتی از آن به هدر نرود.




موضوعاتی که تحت عنوان جانمایی بررسی می شوند بسیار گسترده هستند از جمله : تکنیک های جانمایی ، مهندس ساختمان و فنداسیون ها ، وزن تجهیزات ، طبقه بندی مناطق پر خطر ، کار با مواد ، راهها ، فاصله جدایی ، لوله کشی ، خوردگی ، ساختمانها ، سازه ها و دسترسی ، امکان فرار و نجات ، روشنایی ، روشنایی اضطراری ، تهویه ، مقاومت در برابر باد ، زلزله و سیل ، مقاومت در برابر فرسایش ، محل کمپرسورها ، محل اتاق کنترل ، پناهگاه ، ذخیرع مواد ، جلوگیری از آتش ، دودکش ها ،تخلیه ها ، اتصال به زمین ، آمادگی برای زمستان ، طرحهای بخش بخش شده ، طرح های در سطح دریا ، بررسی مخاطرات وسایل بسیار دیگر.
باید دقت داشت که همه اصول و نتایجی که اینجا بحث می شوند مربوط به یک حالت خاص هستند و باید برای سایر حالات همه اصول دوباره بررسی شوند. چون احتمال دارد موضوعی که برای یک طرح خیلی مناسب و حتی ضروری به نظر بیاید برای طرح دیگری غیرلازم و گاهی خطرناک باشد .گاهی حتی 2 واحد یکسان در یک طرح ( برای افزایش ظرفیت نمی توان تجهیزات را تا هر اندازه دلخواه بزرگ طراحی کرد بلکه گاهی باید دو یا چند واحد موازی و مشابه با هم کار کنند. ) یک جانمایی یکسان ندارند. اگر چه می توان چنین واحدهایی را یکسان نیز جانمایی کرد ولی اگر آنها به شکل تصویر آینه ای هم باشند ( اجزای تغییر مکان چرخشی بدهند ) مزایایی دارد از جمله دسترسی ساده تر از طریق یک راه ارتباطی و ارضای این نیاز که هر دو واحد از یک خط لوله خوراک یا سرویس بگیرند و به یک خط نیز محصول خود را تحویل بدهند.

ملاحظات ایمنی در جانمایی
در اینجا به طور پراکنده مسایلی که در ایمنی جانمایی نقش دارند ارائه می شوند . مسلماً هر کدام از این مسایل مربوط به یک یا چند مورد از ملاحظات کلی قبلی می باشد.
1- بین تجهیزاتی که با مواد اشتعال پذیر سروکار دارند و منابع ایجاد شعله و جرقه مثل کوره ها باید حداقل فاصله ای در نظر گرفته شود که بسته به نوع منبع نشتی و نوع منبع شعله فاصله ها متغیر هستند ( منابع نشتی را می توان به سه نوع کلی طبقه بندی کرد ، نشتی همیشگی ، نشتی محتمل به شکل منظم یا رندوم و نشتی غیر محتمل ).
2- کانالهای روباز فاضلاب یا تخلیه های مرتبط با فاضلاب های بسته نباید در معرض منابع جرقه باشند چون امکان تماس موارد اشتعال پذیر موجود در فاضلابهای صنعتی با جرقه و ایجاد آتش سوزی وجود دارد.
3- برای کوره هایی که با سوختهایی با گوگرد بالا کار می کنند و دودکشهای مشعل و زباله سوزها
( Incinerator) باید فضای کافی برای جلوگیری از انتشار مواد سمی در نظر گرفت.
4- مسیرهای فرار مناسب بخصوص در اطراف طرحهای پر مخاطره بسیار ضروری است.
5- راکتورهایی که امکان انجام واکنش مهار نشدنی دارند را باید با دیوارهای امنیتی از سایر نقاط جدا کرد.
6- تجهیزاتی که با ذرات ریز و گرد وغبار سروکار دارند مثل سیکلونها و مجاری مختلف عبور چنین موادی می توانند منبعی برای انفجار باشند که البته از سایر منابع انفجار ضعیف ترند ولی نباید نادیده گرفته شوند.
7- به دور بودن محل تخلیه های گازی از منابع جرقه باید توجه کرد و حتی تخلیه سیکلونها و خشک کن هایی که احتمال حضور گرد وغبار اشتعال پذیر دارند نیز از این قضیه مستثنی نیستند.
8- به روغن های به کار رفته در Mechanical Seal پمپها و دمای فلش آنها و دمای عملیاتی پمپ باید توجه کرد.
9- برای مواد خورنده باید تجهیزات ویژه ای در نظر گرفت که اشخاص و تجهیزات در معرض نشتی اینگونه مواد قرار نگیرند. فنداسیونها ، کف واحد ، راهروها و محل عبور ، سکوهای عملیاتی ، راه پله ها و محافظ آنها و تخلیه ها در واحدهایی که با مواد خورنده سروکار دارند باید به خوبی جانمایی شوند تا در صورت نشتی احتمالی خطری متوجه تجهیزات مذکور نباشد.
10-در لوله کشی های مواد سمی و اشتعال پذیر باید تا حد امکان از جوش به جای اتصالات پیچی و فلنجی استفاده کرد.
11-بهتر است در لوله کشی ، خطوط بخار در بیرونی ترین بخش قرار بگیرند و برای لوله های انتقال مایعات شیب کمی در نظر گرفت تا هنگامیکه در لوله ماده ای منتقل نمی شود ، مایعی نیز در لوله باقی نمانده و باعث مشکلات ایمنی ( از نظر آتش سوزی و نشت مواد سمی و اشتعال پذیر ) و خوردگی نشود.
12-محل نمونه گیری و یا باز و بسته کردن شیرهای دستی باید در سطح زمین و یا روی سکوهای مناسب باشد و در معرض نشتی از لوله ها و تجهیزات نباشد.
13-نردبانها باید به نحوی باشند که هنگام رفت و آمد از آنها روی شخص متوجه وسیله باشد و پشت به تجهیز بالا یا پایین نرود. همچنین نگهدارنده های نردبانها نیز نباید به سطح تجهیزاتی جوش داده شوند که دمای بالایی دارند.
14-اسناد همه تغییرات در واحدها و لوله کشی و تجهیزات باید به خوبی نگهداری شود و به روز باشد تا در هنگام ایجاد خطرات و یا تغییر در واحد مشکل کمتری وجود داشته باشد.

دود چیست؟

دود تشکیل شده از ملکولهای متفاوت که از قطر5 ×10-4 (0.0005) میکرو متر شروع و تا 10 میکرومتر ادامه دارند. ملکولهای بیش از 10میکرومتر از حیطه دود خارج و در دسته بندی گرد و غبار، پودرها و ملکولهای ریز دیگر قرار دارند.در این دسته بندی ریز ترین ملکولها ،گازهای قابل اشتعال با قطر حدودی بین 5 ×10-4تا 5×10-3میکرومتر می باشند. گازهای دیگری همچون منواکسید کربن با قطر حدودی× 10-3تا 10-2 میکرومتر در دسته بندی بعدی قرار دارند. تعدادی از گازهای معروف مثل CH4 نیز در این دسته قرار گرفته اند ،اما دسته اول قابلیت اشتعال فوق العاده ای دارند (قابلیت انفجار).هر دو دسته فوق که کوچکتر از 10-2 میکرومتر ( 0.01 μm) هستند غیر قابل روئیت می باشند. دسته سوم گازها و دود با قطر بین 0.01میکرومتر تا 0.3 میکرومتر هستند که قابل روئیت بوده و دارای خاصیت خاص که می توان با دتکتور یونیزه آنها را کشف نمود.در دسته سوم که بین 0.3 تا 10میکرومتر قطر دارند، قابلیت کشف بوسیله دتکتور نوری (شکست نور یا مانع نورscattering or obstruction ) را دارا می باشند.
ملکولهای ریزتر از 5 ×10-4 میکرومتر بوسیله آنالیزاتور یا شمارنده ملکولها قابل کشف می باشد دتکتورهای جدید نوعscattering که با محفظه خاص ولیزر جدید (مانند HSSD) قابلیت کشف از 1× 10-4 تا 10 میکرومتر را دارا می باشند و در تشخیص قطر کوچکتر از 0.1 میکرومتر از دتکتورهای خاص مانند COدتکتور و انواع دتکتورهای الکترولیتی می توان بهره گرفت.در صورتیکه قطر ملکولهای گفته شده از 10میکرومتر بزرگتر باشد ، استفاده از دتکتور با فیلتر ورودی ( 10μm ) الزامی می باشد .
بعضی از انواع مواد هیدروکربنی دارای دود با قطر کمتر از10میکرومتر می باشند ولی زنجیره تولیدی تا 50 نانومتر در آنها قابل مشاهده می باشند (پروپیلن).

تعریف واحد اندازه گیری:


واحد اندازه گیری دود به نام smokinessیا decibel / m یا obscuration


می باشد(بر متر یا فوت ) یا optical density / m


بر طبق تعریف : OD / M = 1/L log (T0/ T)


میزان دریافت نور (قدرت ابتدائی ) دریافت کننده بدون دود = T0

میزان دریافت نور (قدرت نهائی ) دریافت کننده با دود = T

واحد طول = L

نوع تست : با استفاده از طول موثر تیوپ که 1 متر می باشد ، یک منبع لیزر با استفاده از لنز ، نور یکنواخت به داخل تیوپ فرستاده و از طرف دیگر این نور پس از

گذشت از طول مسیر و خروج از لنز دیگر وارد دریافت کننده می گردد. T0 قدرت دریافت نور قبل از ورود دود و T مقدار نور دریافت شده پس از ورود نور می باشد .

در تمامی دتکتورهای دودی (یونیزه یا نوری ) ، عملکرد آن بر اساس مقدار OD می باشد

توجه : در استفاده از نوع لیزر ، طول موج تست بسیار مهم می باشد. در صورتیکه طول موج نور استفاده شده در تست با طول موج لیزر داخل دتکتور optic برابر باشد مقدار تست، برابر عملکرد واقعی دتکتور می باشد.

تاثیر OD بر انسان : در صورتیکه مسیر حرکت (فرار) انسان در محل یا ساختمان در حال حریق که دارای دود باشد از میان دود به طرف خارج باشد ، مقدار دود موجود در مسیر، باعث کم شدن دید می گردد، به نحوی که حتی ممکن است دید انسان از مقادیر∞ (فیزیکی) به چند متر تقلیل پیدا کند. در این حالت قدرت دید یاvisibility تعریف می شود.


بنا به تعریف قدرت دید متناسب با عکس OD می باشد vis = 1/ OD یعنی در حالتی که OD=0.2 باشد قدرت دید 5 متر می باشد vis= 1 /2 = 5 m توجه شود در صورتیکه OD بر حسب فوت باشد ، قدرت دید هم بر حسب فوت بدست می آید .


تاثیر OD بر چشم :


مقادیر OD / m در صورتیکه بیشتر از 0.2 باشد سوزش چشم و مشکلات تنفسی بوجود می آید . در صورتیکه مقادیر OD /m بیش از 0.5 باشد قدرت حرکت بشدت کاهش یافته و قدرت دید تا 2 متر کاهش می یابد .



در اکثر استانداردهای دنیا زمان تخلیه اپتیمم 2.5 دقیقه در حالت عدم وجود دود در راهروها در نظر گرفته می شود